Beoordeeld: PCT 4.07.14 en 25.09.14

Directieteam 1.12.

14

 
Goedgekeurd:  directieteam 1.12.04

 
Geldig vanaf:15.12.14

 

Deze procedure is een aanpassing van en vervangt procedure 4.6.16 ‘Het detecteren van en gepast reageren op grensoverschrijdend gedrag versie 09.06 (geldig vanaf 1.10.06 tot 14.12.14)  n.a.v. BVR 04/02/11

 

Procesverantwoordelijke



  • pedagoog


 

Doel (verantwoorde zorg)



  • Beschermen van de integriteit: De voorziening respecteert steeds de eigenheid van de gebruiker en aanvaardt hem/haar als een volwaardig persoon. De voorziening neemt maatregelen om de integriteit van de gebruiker te waarborgen. De voorziening ontwikkelt hiertoe een geschreven referentiekader voor grensoverschrijdend gedrag t.a.v. de gebruikers.
    De voorziening hanteert een procedure die bepaalt hoe ze zorg draagt voor preventie en detectie van grensoverschrijdend gedrag, evenals de wijze hoe er gepast gereageerd wordt op grensoverschrijdend gedrag. De procedure omvat een registratiesysteem dat voldoet aan de privacywetgeving (art 42 BVR 4/02/11)

  • Registreren en melden van grensoverschrijdend gedrag aan het VAPH – centraal meldpunt voor grensoverschrijdend gedrag (art 43 BVR 4.02.11)

  • Veiligheid en gezondheid: De voorziening neemt de nodige maatregelen om de veiligheid en de gezondheid van de gebruikers te vrijwaren


 

Toepassingsgebied


Grensoverschrijdend gedrag ten aanzien van gebruikers

Grensoverschrijdend gedrag van gebruikers ten aanzien van medewerkers  (valt onder Welzijnswet  4.08.1996): zie procedure 4.7.6  onder organisatiegerichte processen

 

Bijlagen: Verwante documenten en hulpmiddelen



  • Visietekst en referentiekader “Begeleiden vanuit KOCA’ in bijlage bij de KHB 3 Kwaliteitsbeleid

  • Protocol van verblijf, behandeling of begeleiding met bijlagen o.a. ‘ Charter collectieve rechten en plichten (‘Mijn rechten en plichten in het MFC’ – in bijlage bij procedure 5 1 de intake) ‘ en ‘Omgaan met grenzen vanuit een positieve opvoedingshouding’:


KHB 5 6 bijlage Grenzen

  • Geschreven referentiekader: referentiekader GOG ‘Omgaan met grensoverschrijdend gedrag’
    (zal op termijn geïntegreerd worden in de visietekst of te herwerken referentiekader ‘Omgaan met grenzen vanuit een positieve opvoedingshouding):


KHB 5 6 bijlage Referentiekader grensoverschrijdend gedrag

 

  • Specifieke situaties:


 



  • Kindermishandeling (in thuissituatie/derden)

    • Signaallijst verontrustende situatie (www.jeugdhulp.be)

    • Draaiboek protocol van moed (www.jeugdhulp.be – prov. Antwerpen)



  • Crisissituaties en agressie:







 

Werkwijze Preventie:  maatregelen bij het voorkomen (preventie) van GOG

 













































WAT WIE WANNEER HOE
   
Voorkómen van  GOG van gebruiker t.a.v. gebruiker (1)
 
Begeleidings-team:

bij voorkeur begeleidingsteam zorg én onderwijs (in functie van afstemming)

coördinatie berust bij de

pedagoog

 

 

 

Desgevallend ruggespraak met  derde (externe deskundige, VK, …)
Permanente aandacht voor GOG en periodiek bij handelingsplan-ningsbesprekingen Algemene afspraken:

 

Open communicatie omtrent GOG met collega’s, kinderen/jongeren en de ouders met respect voor privacygegevens.

We signaleren tijdig (vermoedens van ) GOG en maken deze bespreekbaar.

Medewerkers worden geregeld  geïnformeerd over gehanteerde visie, referentiekader en afspraken , o.a.
‘Omgaan met grenzen vanuit een positieve opvoedingshouding’ als leidraad
Gebruikersgerichte afspraken
Systematisch bespreken van  gedrag, sociaal-emotionele ontwikkeling, seksualiteit en relatievorming  via  IHP en GWP onderwijs en MFC
in overleg met de ouders.
Voorzien van voorlichting/vorming en informatieverstrekking omtrent seksualiteit en  relatievorming, riskant middelengebruik, agressie, suïcide en andere aspecten van de sociaal-emotionele ontwikkeling  groepsgewijs (klas, ondersteuningsgroep,..) of individueel = af te spreken via IHP,  rekening houdend met de eigenheid van het kind/de jongere
Formuleren van gedragsregels en omgangsvormen in het groepswerkplan en klaswerkplan en deze afstemmen op de (doel-)groep. Deze groepsafspraken worden duidelijk en geregeld gecommuniceerd.

Afstemmen van de gedragsregels op de mogelijkheden en beperkingen van elk kind/elke jongere, via het individueel handelingsplan, met bijzondere aandacht voor de afstemming zorg en onderwijs

 

Volgens afspraak in het IHP inschakelen van een individuele begeleider (bijv. mentorschap -zie leidraad-  of volgpersoon, andere (individuele) begeleiding, sociale vaardigheidstraining, …)

 

Afsluiten van  individuele (gedrags)contracten ter aanvulling van het Protocol van verblijf (‘Mijn contract’)

 
Voorkómen van  GOG van gebruiker t.a.v. gebruiker (2)
 
Leidinggevenden/

beleidsmedewerker
Id. Afspraken m.b.t. infrastructuur

We stemmen de infrastructuur en uitrusting af op de noden van de gebruikers. We waarborgen de veiligheid van gebruikers en medewerkers door te zorgen voor tijdige herstellingen van gebreken en door het creëren van privé-ruimte of rust-ruimte.
Afspraken m.b.t. medewerkersBij de aanwerving wordt een peter/meter aangesteld (zie procedure 4.7.1  ‘Selectie en aanwerving – checklist  onthaal nieuwe medewerkers) in functie van een goed onthaal, informatieverstrekking en coaching, i.c. omtrent voorkomen van en omgaan met GOG.Ook stagiairs en interims worden op gelijkaardige wijze ingewerkt en gecoacht. Voorzien van vorming van medewerkers op ’t gebied van GOG via gepaste ‘structurele’ VTO-activiteiten (cfr VTO-jaarplanning)
Voorkomen (preventie) van GOG:

in thuissituatie of door derden (t.a.v. gebruikers)
Begeleidingsteam

 
Permanente aandacht voor… Aandacht in VTO-planning i.f.v. informatieverstrekking en vorming t.b.v. medewerkers omtrent (kinder)mishandeling.

Permanente gevoeligheid en alertheid voor signalen of vermoedens van (kinder)mishandeling (ev. hulpmiddel ‘Signaallijst verontrustende situaties’)
Pedagoog Desgevallend raadplegen extern deskundige (bijv. VK = vertrouwenscentrum Kindermishandeling)
Voorkomen (preventie) van GOG:

personeel t.a.v. gebruikers
Alle medewerkers Permanente aandacht voor Opvolgen arbeidsreglement – bijlage omtrent GOG

 

Werkwijze Interventie: Signaleren, detecteren en analyseren van GOG – gepast reageren op GOG

 



























WAT WIE WANNEER HOE
Interventie GOG:

Gebruikers onderling

 

 
Begeleidings-team
= bij voorkeur begeleidings-team zorg én onderwijs (in functie van onderlinge afstemming)coördinatie berust bij depedagoogIndien nodig overleg met  derde (externe deskundige, VK, …)
Permanente aandacht voor GOG en periodiek via handelingsplan-ningsbespreking Elke medewerker neemt zijn verantwoordelijkheid op in het gepast reageren op GOG en geeft grenzen aan, d.i.:
– benoemt het GOG- stopt het GOG en verwijst naar de regels/afspraken
– meldt het GOG aan pedagoog en/of aan individuele begeleiderMedewerker registreert voorvallen (GOG) en reacties/contextgegevens  in incidentenformulier (ook preventieve functie)  en bezorgt dit aan pedagoog, afdelingshoofd en direct leidinggevende
Pedagoog coördineert de communicatie rond het incident en zorgt voor de opvolging.De ernst van het GOG of de mate waarin grenzen overschreden zijn, wordt bepaald door het begeleidingsteam aan de hand van het referentiekader GOG (cfr. onderscheid subjectieve – team- en professionele grenzen)Bijzondere aandacht voor zorgvuldige communicatie met ouders van rechtstreeks betrokkenen (‘dader’ en ‘slachtoffer’) én van onrechtstreeks betrokkenen (klas- groepsgenoten)

 

Wanneer het GOG gevolgen heeft voor functioneren in/van school én MFC: steeds overleg zorg-onderwijs
Bepalen van maatregelen in zorgtraject via (individuele) handelingsplanningsbespreking – registratie in IHP of in werkdossier:
Bij  het bepalen van maatregelen wordt het evenwicht bewaakt tussen de aandacht voor:

– de betrokkene,
– de groep,
– de context (i.c. thuissituatie)
– de (draagkracht van) de medewerkers..

In geval van crisissituatie: zie ‘visie en werkvoorschrift agressiehantering’
In geval van juridische feiten (meldingsplicht): bepalen van maatregelen  in het  meldingstraject (juridische stappen): meer uitleg hierover in ethisch advies nr 2 (bijlage)

 

Pedagoog brengt, in geval van juridische feiten,  de directie op de hoogte (ook in functie van melding GOG aan het VAPH – zie verder) en bepaalt in overleg met de directie maatregelen in het meldingstraject.

 
Interventie GOG:

in thuissituatie of door derden
Begeleidings-team Id. Id.

…desgevallend met betrokkenheid van een (extern) deskundige terzake om juiste proporties te kunnen inschatten

 
Interventie GOG:

personeel t.a.v. gebruikers
Alle medewerkers Permanente aandacht voor.. Overleg met verantwoordelijke of directie of, in geval het de directie zelf betreft, met de voorzitter van de raad van bestuur

 

Directie, resp. Raad van bestuur, zetten verdere stappen

 

 

 

Meldingsplicht van GOG aan het VAPH

 

De voorziening dient steeds elk grensoverschrijdend gedrag te melden wanneer zich mogelijk strafbare feiten hebben voorgedaan. Een lijst van strafbare feiten wordt in het meldingsformulier (bijlage) vermeld. Bepalen of gedrag grensoverschrijdend is, is een feitelijke ad hoc appreciatie die door de voorziening moet gedaan worden. Hiervoor kan geen sluitende juridische definitie gegeven worden. Wel kan gesteld worden dat elke gedraging van seksuele aard waarvan er een vermoeden is dat ze niet met wederzijdse toestemming gesteld werd, als grensoverschrijdend kan beschouwd worden. Situaties waarin gedrag gewoonlijk met normale al dan niet pedagogische corrigerende maatregelen kunnen aangepakt worden, en die niet als traumatisch beschouwd kunnen worden, moeten niet gemeld worden. Voor de ad hoc appreciatie kunnen we uitgaan van de rechtsfiguur van de goede huisvader die ook in de rechtspraak gehanteerd wordt. Hoe zou een goede huisvader, geplaatst in dezelfde omstandigheden, deze feiten appreciëren? Onder goede huisvader wordt dan verstaan de professionele begeleider of verantwoordelijke van de voorziening, geplaatst in dezelfde omstandigheden. In KOCA hanteren we de afspraak dat de uiteindelijke appreciatie én melding aan het VAPH gebeuren door de directie.


Werkwijze herstel


Checklist (overzicht) met aandachtspunten: wat doen na een incident of waarop letten na een incident

 

  • Ten aanzien van gebruiker als slachtoffer

    • Direct aansluitend bij incident

      • Opvang – steun gebruiker – persoonlijke aandacht – gesprek

      • Ouders verwittigen?

      • Andere instanties verwittigen – inschakelen?



    • Op korte (enkele dagen) termijn

      • Bespreking incident in begeleidingsteam: afspraken – maatregelen (IHP – GWP)

      • Herstelgericht gesprek tussen dader en slachtoffer

      • Juridische aspecten, bijv. bijstand – aangifte verzekering

      • Herstel schade: objectieve – subjectieve



    • Op langere termijn

      • Externe (professionele) hulp nodig?

      • Interne individuele begeleiding (mentor – volgpersoon…)?



    • Ten aanzien van gebruiker als dader

      • Direct aansluitend bij incident

        • Eerste disciplinaire stappen

        • Ouders verwittigen? Ook ouders van anderen (groeps-klas-genoten) op de hoogte brengen (aandacht voor privacy)?

        • Andere instanties verwittigen – inschakelen?



      • Op korte (enkele dagen) termijn

        • Bespreking incident in begeleidingsteam: afspraken en maatregelen (IHP-GWP)

        • Markeren en sanctioneren

        • Herstelgericht gesprek tussen dader en slachtoffer

        • Wijze van herstel van aangebrachte schade (vergoeding, verontschuldiging, klacht neerleggen

        • Juridische aspecten: bijstand – aansprakelijkheid – aangifte verzekering…








 

  • Op langere termijn

    • Wijze van opvolging in functie van preventie (individuele begeleiding – externe hulp?)

    • IHP – Contract



  • Ten aanzien van medewerker(s) als dader: zie arbeidsreglement – juridische bijstand


 

  • Ten aanzien van de hulpverleningsrelatie – het team, de (ondersteunings)groep en de organisatie

    • Direct aansluitend bij incident

      • Opvang groep

      • Betrokkenheid directie



    • Op korte (enkele dagen) termijn

      • Afspraken m.b.t. communicatie naar (andere niet rechtstreeks betrokken) ouders met oog voor respect voor de privacy

      • Afspraken begeleidingsteam n.a.v. bespreking incident

      • Maatregelen ter voorkoming van incident



    • Op langere termijn

      • Bijsturing beleid, (groeps-)afspraken (regels), procedures en randvoorwaarden

      • Groepssamenstelling

      • Teamsamenstelling

      • Randvoorwaarden (infrastructuur, middelen personeel…)

      • Samenwerking derden

      • Agressie en GOG algemeen bespreekbaar houden op alle niveaus in de organisatie






 


Registraties


 

































Registratie wie Indexering bewaartermijn
Individueel handelingsplan Zie proc. IHP Zie proc IHP Zie proc IHP
Groepswerkplan Id. id Id.
Incidentenformulier (lid) begeleidingsteam Op naam in dossier Id.
Formulier melding GOG VAPH directie